Το χάος στις ελληνικές παραλίες: Πού έπιασαν 10 τοξικούς λαγοκέφαλους σε ρηχά νερά

Οι λαγοκέφαλοι έφτασαν μέχρι τον Σαρωνικό και δαγκώνουν

Δέκα λαγοκέφαλους, βάρους από 10 έως 11 κιλά ο καθένας, αλίευσε προ ημερών στην περιοχή της Αμμουδάρας ο Μάνος Ανδρουλάκης, γιος του προέδρου των Επαγγελματιών Αλιέων Ηρακλείου. Τα ψάρια εντοπίστηκαν και αλιεύθηκαν σε ιδιαίτερα ρηχά νερά, σε βάθος μόλις 1,5 έως 2 μέτρων, σε σημεία όπου συχνάζουν καθημερινά λουόμενοι.

Όπως γράφει η Νέα Κρήτη, ο πρόεδρος των Επαγγελματιών Αλιέων Ηρακλείου, Γιάννης Ανδρουλάκης, κάνει λόγο για αδράνεια της Πολιτείας απέναντι στο πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι, παρά το γεγονός πως είχε ανακοινωθεί πρόγραμμα για την αντιμετώπιση και την αλίευση των λαγοκέφαλων, μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει το παραμικρό για την υλοποίησή του.

Παράλληλα, τονίζει ότι η παρουσία μεγάλων λαγοκέφαλων σε τόσο μικρό βάθος προκαλεί έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των λουομένων.

«Θα αναγκαστούμε να κάνουμε άλλη δουλειά»

«Άθλια κατάσταση. Ειδικά τώρα που καλοκαιριάζει είναι ό,τι χειρότερο υπάρχει. Δεν αφήνουν τίποτα. Τα δίχτυα είναι γεμάτα ζημιές και η πολιτεία δεν κάνει τίποτα. Κάποια στιγμή θα το παρατήσουμε. Θα αναγκαστούμε να κάνουμε άλλη δουλειά», λέει ο Μάνος Ανδρουλάκης στο ΚΡΗΤΗ TV.

Ο λαγοκέφαλος φέρει σε όργανα και ιστούς του την τετροδοτοξίνη, μία από τις ισχυρότερες φυσικές νευροτοξίνες που είναι γνωστές στην επιστήμη. Η κατανάλωσή του μπορεί να προκαλέσει ταχύτατη μυϊκή παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και θάνατο, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο για την αντιμετώπισή της. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ούτε ο καθαρισμός του ψαριού ούτε οποιαδήποτε μέθοδος μαγειρέματος μπορούν να εξουδετερώσουν την τοξίνη.

Ως κορυφαίος θηρευτής στο νέο του περιβάλλον, ο λαγοκέφαλος δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά φυσικούς εχθρούς. Πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα, καταβροχθίζοντας μεγάλες ποσότητες γηγενών ειδών όπως σουπιές, χταπόδια, καλαμάρια και άλλα ψάρια, ασκώντας τεράστια πίεση στα τοπικά οικοσυστήματα και στα αλιευτικά αποθέματα. Παράλληλα, προκαλεί εκτεταμένες ζημιές σε δίχτυα, παραγάδια και αλιευτικό εξοπλισμό, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος των επαγγελματιών ψαράδων.

Πώς έφτασε ο λαγοκέφαλος στην Ελλάδα

Ο λαγοκέφαλος δεν είναι γηγενές είδος της Μεσογείου. Η φυσική του κατανομή βρίσκεται στον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς και στην Ερυθρά Θάλασσα. Η παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες συνδέεται άμεσα με τη Διώρυγα του Σουέζ, η οποία εγκαινιάστηκε το 1869 και δημιούργησε έναν θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και της Μεσογείου.

Οι επιστήμονες αποκαλούν το φαινόμενο αυτό «Λεσεψιανή μετανάστευση» (Lessepsian migration), από το όνομα του Γάλλου διπλωμάτη και μηχανικού Φερδινάνδου ντε Λεσέψ, ο οποίος συνδέθηκε με την κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ. Μέσω αυτής της τεχνητής θαλάσσιας οδού, εκατοντάδες είδη οργανισμών πέρασαν από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο, μεταβάλλοντας σταδιακά την ισορροπία των τοπικών οικοσυστημάτων.

O λαγοκέφαλος καταγράφηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έκτοτε εξαπλώθηκε με εντυπωσιακή ταχύτητα προς το Αιγαίο, την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και αργότερα προς τη δυτική Μεσόγειο. Επιστημονικές μελέτες επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα από τα πλέον επιτυχημένα και επιθετικά χωροκατακτητικά είδη που έχουν εισέλθει στη Μεσόγειο μέσω του Σουέζ.

Επικίνδυνο μόνο αν καταναλωθεί – Πώς ήρθε στη Μεσόγειο

Αναφερόμενος στην επικινδυνότητα του είδους, τόνισε πως «Το ίδιο το ψάρι δεν είναι επικίνδυνο. Το δάγκωμά του δεν έχει δηλητήριο». Όπως εξήγησε, οι τοξίνες του λαγοκέφαλου εντοπίζονται στα εσωτερικά του όργανα και όχι στο εξωτερικό του σώμα, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από την απλή επαφή ή από ένα δάγκωμα. «Δεν θα το πιάσει κάποιος και θα πάθει κάτι, ούτε θα έχει ένα ακούσιο δάγκωμα και θα πάθει κάτι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά αποκλειστικά την κατανάλωση του ψαριού, εφόσον δεν καθαριστεί σωστά. Σχετικά με την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στη Μεσόγειο, ο κ. Τσιμπίδης απέδωσε το φαινόμενο κυρίως στη διάνοιξη και διαπλάτυνση της Διώρυγας του Σουέζ, αλλά και στην υπεραλίευση. «Ανοίξαμε μια τεράστια δίοδο με την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό», σημείωσε, εξηγώντας ότι μέσω αυτής μετακινούνται νέα είδη προς τη Μεσόγειο.

Παράλληλα, χαρακτήρισε την υπεραλίευση ως τη βασικότερη αιτία διατάραξης της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. «Το μεγάλο πρόβλημα έχει να κάνει με την υπεραλίευση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κλιματική αλλαγή λειτουργεί συμπληρωματικά, διευκολύνοντας την εγκατάσταση ξενικών ειδών. «Τα ψάρια που θα έπρεπε να είναι θηρευτές έχουν αποδεκατιστεί», είπε, προειδοποιώντας ότι «Και του χρόνου θα είναι μεγαλύτερο το πρόβλημα αν δεν σταματήσουμε αυτή την παράνοια».

Λαγοκέφαλος: Πάνω από 1.000 είδη έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο

Ο διευθυντής του «Αρχιπελάγους» επισήμανε ακόμη ότι οι αλλαγές στο θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου είναι ιδιαίτερα έντονες, καθώς «Πάνω από 1.000 είδη έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο», με τα πιο προσαρμοστικά και επιθετικά από αυτά να καταφέρνουν να επικρατήσουν.

Αναφορικά με τα περιστατικά δαγκωμάτων που έχουν καταγραφεί σε παραλίες, ο κ. Τσιμπίδης απέδωσε το φαινόμενο στην ανθρώπινη συμπεριφορά. «Όπου έγινε αυτό, βρήκαμε ταΐσμα», τόνισε, εξηγώντας ότι η ρίψη τροφής στη θάλασσα προσελκύει ψάρια κοντά στις ακτές. «Με αυτόν τον τρόπο πλησιάζουν στις παραλίες και μπορεί να υπάρξει ένα τσίμπημα», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι «Δεν υπάρχει κανένας τέτοιος κίνδυνος».

Κλείνοντας, κάλεσε τους πολίτες να μην πανικοβάλλονται, να αποφεύγουν το τάισμα των ψαριών στις παραλίες και να μην καταναλώνουν λαγοκέφαλο, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος απέναντι στις πρωτοφανείς αλλαγές που καταγράφονται στη Μεσόγειο.